ภาวะผู้นำ อำนาจ และความเสี่ยงเชิงธรรมาภิบาลที่มองไม่เห็น

ภาวะผู้นำ อำนาจ และความเสี่ยงเชิงธรรมาภิบาลที่มองไม่เห็น

ในกรอบของ Corporate Governance

ความเสี่ยงขององค์กรไม่ได้จำกัดอยู่เพียงความเสี่ยงทางการเงิน

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

หรือความเสี่ยงด้านกฎระเบียบ

แต่ยังรวมถึง ความเสี่ยงจากโครงสร้างอำนาจและพฤติกรรมของผู้นำ

ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่ไม่ปรากฏในงบการเงิน

แต่ส่งผลโดยตรงต่อความสามารถในการตัดสินใจขององค์กร

หนึ่งในความล้มเหลวเชิงธรรมาภิบาลที่พบบ่อย

คือการรวมศูนย์อำนาจการตัดสินใจไว้ที่บุคคลเดียว หรือกลุ่มผู้บริหารขนาดเล็ก

โดยขาดกลไกท้าทาย ตรวจสอบ และถ่วงดุลอย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่ออำนาจไม่ถูกตั้งคำถาม

ข้อมูลเชิงลบมักไม่ถูกส่งขึ้นสู่ระดับบอร์ด

ความเสี่ยงเชิงกลยุทธ์จึงสะสมโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า

และองค์กรเริ่มตัดสินใจบน “ความเชื่อ” มากกว่าหลักฐานเชิงประจักษ์

ในเชิง Risk Management

นี่คือภาวะที่เรียกว่า

Blind Spot Risk

ความเสี่ยงจากจุดบอดในการรับรู้ของผู้บริหารระดับสูง

ผู้นำที่ไม่เปิดพื้นที่ให้ความเห็นที่แตกต่าง มักลดคุณภาพของกระบวนการตัดสินใจโดยไม่รู้ตัว

แม้จะมีระบบควบคุมภายในครบถ้วน แต่หากวัฒนธรรมองค์กรไม่เอื้อต่อการตั้งคำถาม

ระบบเหล่านั้นย่อมทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

หลักธรรมาภิบาลสากลจึงให้ความสำคัญกับบทบาทของบอร์ดกรรมการ

ไม่ใช่ในฐานะผู้อนุมัติ

แต่ในฐานะผู้ตั้งคำถามเชิงกลยุทธ์

บอร์ดที่ทำหน้าที่อย่างแท้จริง ต้องสามารถท้าทายสมมติฐานของฝ่ายบริหาร

ตรวจสอบคุณภาพของข้อมูลและประเมินความเสี่ยงจาก “พฤติกรรมผู้นำ”

ควบคู่ไปกับการประเมินตัวเลขทางการเงิน

กรณีศึกษาที่มักถูกอ้างถึงในแวดวงธรรมาภิบาลองค์กร

คือการปรับโครงสร้างการบริหารของ Microsoft ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ผู้นำรุ่นใหม่

🤖องค์กรไม่ได้ประสบปัญหาขาดทุน แต่กำลังเผชิญความเสี่ยงด้านความสามารถในการปรับตัว

ซึ่งเป็นความเสี่ยงเชิงกลยุทธ์ในระยะยาว

💫การลดการแข่งขันภายใน

การเปิดพื้นที่ให้ทีมงานแสดงความเห็น

และการส่งสัญญาณว่าการเรียนรู้สำคัญกว่าการปกป้องอีโก้

ช่วยให้กระบวนการตัดสินใจขององค์กรกลับมาเชื่อมโยงกับข้อมูลจริง และลดความเสี่ยงจากการตัดสินใจแบบปิด

😎ในมุมมองของผู้ถือหุ้น

ผลลัพธ์ไม่ใช่เพียงการเติบโตของมูลค่ากิจการ

แต่คือความเชื่อมั่นว่า องค์กรมีโครงสร้างกำกับดูแลที่สามารถจัดการความเสี่ยงเชิงพฤติกรรมได้

บทเรียนสำคัญสำหรับคณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงคือ

ธรรมาภิบาลที่ดี

ไม่ได้เริ่มจากเอกสารนโยบาย

แต่เริ่มจากการออกแบบวัฒนธรรมที่ยอมให้ผู้นำถูกตั้งคำถาม

การถ่อมตนของผู้นำจึงไม่ใช่คุณลักษณะเชิงบุคลิกภาพ

แต่เป็น เครื่องมือควบคุมความเสี่ยง

💌เพราะในท้ายที่สุด

องค์กรที่ยั่งยืน

ไม่ใช่องค์กรที่ผู้นำไม่เคยผิด

แต่คือองค์กรที่มีระบบตรวจจับความผิดพลาดได้เร็วพอ

ก่อนที่ความเสี่ยงจะกลายเป็นวิกฤตเชิงโครงสร้าง